Nie każdy ma świadomość, iż najstarszy czynny katolicki cmentarz mieści się w Ostrowie Wielkopolskim. Stary Cmentarz często pomijany przez przechodniów został założony prawdopodobnie między rokiem 1782, a 1790. Czyni go zatem cmentarzem starszym od warszawskich Powązek, jak również Cmentarza Rakowickiego w Krakowie! Ciężko sobie wyobrazić te lata, ale dla przykładu, gdy USA walczyły jeszcze o swoją niepodległość to Ostrowski Cmentarz już funkcjonował.

Początkowo cmentarz mieścił się poza obrębem miasta i z dala od kościoła, co w tamtych czasach uważane było za miejsce niegodne pochówku.

Ogrodzenie postawione zostało z drewna, jednak po 1832r postawiono murowane ogrodzenie cmentarza, które okalał dwumetrowy rów. Gdy potrzebowano miejsca do samobójców, został on zasypany pod koniec XIX wieku. Najstarszy z zachowanych nagrobków pochodzi z 1842r, liczy sobie zatem ponad 170 lat!

W latach zaborów Stary Cmenatarz pełnił role AZYLU, który respektowali zaborcy. Nadało to miejscu wymiaru patriotycznego – o czym świadczyć mogą odbywające się tam manifestacje patriotyczne. Jedyne takie miejsce, gdzie uciśnieni zaborami ostrowianie mogli wyrazić swoje prawdziwe pragnienia.

Z około 2800 pochowanych od początku istnienia cmentarza udało się zidentyfikować dotychczas ok. 1250. Spoczywają tu postacie ważne dla historii nie tylko Ostrowa, ale i Wielkopolski

Stary Cmentarz próbowano zlikwidować kilkakrotnie, między innymi w 1820 r. (Prusacy), w latach II wojny światowej, oraz w 1962 r. (komuniści). Ta ostatnia decyzja o likwidacji została formalnie anulowana dopiero w 1982 r. Aktualnie wątpliwość budzi pytanie czy cmentarz przetrwa nasze czasy? Czy utrzyma się rozpadający mur okalający cmentarz, grobowce napiętnowane wandalizmem oraz tablice nagrobkowe z zatartymi przez czas napisami?

W trakcie tworzenia zdjęć do tego artykułu, natknąłem się na starszą Panią, która przybyła na cmentarz, aby odwiedzić grób swoich rodziców. Nieśmiało poprosiła:

 

„Widzę, że robi Pan zdjęcia, czy mógłby Pan zrobić zdjęcie temu nagrobku. Jest taki piękny. Boje się o niego”

 

 DSC6481

W trakcie rozmowy ze łzami w oczach opowiadała o cmentarzu, jak również o nagrobkach w okolicy grobu jej rodziców, które przestały istnieć. Wyraziła swoje obawy odnośnie jego dalszego istnienia.

Poniżej prezentujemy Wam galerię z historycznie magicznej wyprawy po ostrowskim Starym Cmentarzu, Za jego murami widać tempo życia, przechodzących ludzi, przejezdzające samochody, gdy po nim spacerujemy mamy wrażenie jakby czas się zatrzymał, w każdym czasie możecie sami wybrać się na wyprawę – cały czas jest nieopodal nas.