Najprościej – sprawdzając odpowiednią księgę wieczystą.

Księga wieczysta jest dokumentem, z którym warto zapoznać się przed dokonaniem każdej transakcji, która związana jest z obrotem nieruchomościami. Jej treść musi znać właściciel zamierzający sprzedać dom lub grunt (czy nie zastrzeżono prawa pierwokupu?), ale powinien ją też zweryfikować każdy potencjalny nabywca.

Jeżeli jednak znajdziemy działkę pod budowę, która nie będzie w żaden sposób oznakowana, w pierwszej kolejności będziemy musieli skontaktować się z jej właścicielem – to z nim dokonamy potencjalnej transakcji. By go znaleźć, możemy popytać wśród sąsiadów. Nie zawsze takie działanie będzie jednak skuteczne.

Z pomocą może wówczas przyjść wspomniana księga wieczysta, która ukazuje stan prawny danej działki – wskazuje m.in. jej właściciela lub użytkowników wieczystych, a także prawa, które są z nią związane. Dzięki niej znajdziemy więc nie tylko naszego kontrahenta, ale dowiemy się także na przykład tego, czy z działką są związane jakieś ograniczone prawa (jak służebność) oraz czy nie jest ona obciążona hipoteką (a jeżeli jest – sprawdzimy, na czyją rzecz).

W myśl zasady jawności formalnej dostęp do ksiąg wieczystych może mieć – bez względu na swój interes prawny – każdy. By treść księgi sprawdzić na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, potrzebujemy jednak numeru księgi. Jeśli więc nie znamy ani właściciela działki, który mógłby nam odpowiedni numer udostępnić, ani samego numeru, poszukać musimy w inny sposób.

Jak ustalić, kto jest właścicielem działki?

W pierwszej kolejności powinniśmy sprawdzić adres administracyjny interesującej nas działki, co pozwoli nam poznać jej dane ewidencyjne. Pomóc może nam w tym program internetowy, taki jak GEOPORTAL.

Następnie możemy zwrócić się z wnioskiem o wypis z rejestru gruntów do Państwowej Ewidencji Gruntów lub do Wydziału Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w odpowiednim Starostwie Powiatowym. W tym wypisie znajdą się również dane osobowe właściciela działki. Posiadając podstawowe informacje o gruncie, możemy również wnioskować o odpis z księgi w Wydziale Ksiąg Wieczystych właściwego dla danego obszaru Sądu Rejonowego. W obu tych przypadkach – by uzyskać potrzebną nam wiedzę – będziemy musieli wykazać się własnym interesem prawnym wobec nieruchomości. Bardzo często chęć jej kupienia nie będzie stanowić wystarczającego wyjaśnienia dla naszych wniosków.

Posiadany numer działki lub adres nieruchomości pozwala nam skorzystać także z portali takich, jak np. https://ksiegi-wieczyste-online.pl, który umożliwia wyszukiwanie ksiąg wieczystych osobom, dysponującym ograniczonymi danymi o lokalu lub działce. W ten sposób również poznamy właściciela interesującego nas gruntu.

Więcej informacji o tym, w jaki sposób dotrzeć do właściciela działki, znajdziesz na stronie Ksiegi-wieczyste.org.