Niedawno otrzymałem od rodziców darowiznę gotówki w wysokości 30 tys. zł. Wiem, że nie przysługuje mi w takim wypadku całkowite zwolnienie z podatku. Czy mogę jednak zapłacić podatek tylko od kwoty powyżej 19 274 zł? Jaki dokument złożyć do urzędu? Czy konieczny będzie czynny żal?

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn całkowicie zwalania się od podatku darowizny dokonywane pomiędzy członkami najbliższej rodziny pod warunkiem, że środki pieniężne przekazane w darowiźnie zostały przekazane na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Brak spełnienia tego warunku powoduje, że nie jest możliwe skorzystanie z całkowitego zwolnienia.

Należy zatem zgłosić fakt otrzymania darowizny na zasadach ogólnych. W takim przypadku nabywca zobowiązany jest złożyć formularz SD-3 do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanego. Zgodnie z art. 17a ustawy podatnicy podatku są obowiązani złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru.

Zgodnie z art. 9 ustawy w przypadku nabywania rzecz lub praw od osób zaliczanych do I grupy podatkowej kwota wolna od podatku wynosi 9637 zł. Jeżeli zatem otrzymał Pan darowiznę od obojga rodziców, może Pan skorzystać z podwójnej kwoty, a więc 19 274 zł. Dopiero nadwyżka ponad tę kwotę będzie opodatkowana.

Ważne jest również, na jaki cel otrzymał Pan darowiznę. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy – zwalnia się od podatku nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9637 zł od jednego darczyńcy, a od wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19 274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami.
W świetle powyższego, jeżeli darowizna została przeznaczona na ogólnie rozumiany cel mieszkaniowy, to może Pan skorzystać z dodatkowej kwoty 19 274 zł. Ogólna kwota zwolnienia będzie zatem wynosić w tym przypadku 38 548 zł.

Co do kwestii czynnego żalu, to dokument ten należy złożyć jedynie w przypadku, gdy upłynął termin miesiąca na złożenie dokumentu SD-3 od dnia otrzymania darowizny. Czynny żal składa się jedynie w sytuacji przekroczenia terminu na złożenie zeznania. Czynny żal składa się w celu uniknięcia odpowiedzialności karno-skarbowej.