Każdy właściciel gruntu lub budynku, użytkownik wieczysty lub samoistny posiadacz jest zobowiązany do płacenia podatku od nieruchomości. Jego wysokość ustala się na szczeblu samorządowym. Jednak w krajach Unii Europejskiej system ten został ujednolicony, a posiadacze nieruchomości muszą płacić podatek katastralny. Co to jest? Czy obowiązuje w Polsce?

Na czym polega podatek katastralny?

W Polsce kwestię opodatkowania nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31). Wysokość opłaty zależy od powierzchni gruntu, na którym stoi budynek. Jednak większość krajów UE egzekwuje ten obowiązek na innych zasadach, wprowadzając podatek katastralny. W takiej sytuacji kwota, jaką podatnicy muszą płacić na rzecz samorządów, zależy od wartości nieruchomości. Oznacza to, że im wyższa wartość nieruchomości, tym więcej należy zapłacić. Kwotę, od jakiej naliczony zostanie podatek katastralny, określa rzeczoznawca majątkowy. Natomiast wpływ na wartość nieruchomości miałaby nie tylko powierzchnia, ale również dane techniczne, funkcja użytkowa, położenie i kilka innych parametrów. Dlaczego podatek katastralny wzbudza tak duże emocje? 

Wady i zalety podatku katastralnego

Aby zrozumieć, dlaczego podatek katastralny zmieni diametralnie sytuację podatników w Polsce, należy zwrócić uwagę na wady oraz zalety tego rozwiązania. Okazuje się, że wprowadzenie nowego systemu opodatkowania zwiększy kwotę podatku, jaką posiadacze nieruchomości są zobowiązani wpłacić na konto samorządów. Z perspektywy podatników jest to bez wątpienia wada, ponieważ stanowi duże obciążenie dla budżetu domowego. Jednak wraz z upływem czasu wpłynie pozytywnie na działania gminy oraz wzbogaci budżet na zagospodarowanie terenu i realizację projektów dotyczących ogólnego rozwoju gospodarki danego miasta. Jednocześnie koszty związane z wprowadzeniem podatku katastralnego są tak wysokie, że w budżetach wielu samorządów nie ma wystarczających środków finansowych na realizację tego procesu. 

Wśród zalet podatku katastralnego można wymienić pozytywny wpływ na bezpieczeństwo transakcji w przypadku sprzedaży nieruchomości, a także ujednolicenie wyceny gruntu oraz budynków.

Ile musimy płacić i kiedy?

Obecnie wysokość podatku od nieruchomości ustalana jest przez samorządy. Jednak maksymalna stawka wynosi 0,79 zł od 1 m2 powierzchni budynku lub części mieszkalnej. W takiej sytuacji posiadając nieruchomość o powierzchni użytkowej 100 m2, należy zapłacić 79 zł. Podatnicy są zobowiązani do opłacenia podatku w formie czterech rat: 15 marca, 15 maja, 15 września oraz 15 listopada. W przypadku opłaty niższej niż 100 zł należy uregulować zobowiązanie jednorazowo. Kiedy wszystko będzie zależeć od wartości katastralnej, kwota ta znacznie wzrośnie. Stawka podatku zostanie wyrażona procentowo. Przewiduje się, że w Polsce będzie to około 1-2%. Spójrzmy na przykład. Jeśli nieruchomość o wysokim standardzie znajduje się w centrum dużego miasta, a jej wartość zostanie określona na 800 tys. zł, wówczas 1% wynosi aż 8 000 zł. Z kolei właściciel domu o większej powierzchni na obrzeżach miasta może zostać zobowiązany do wpłacenia mniejszej kwoty, ponieważ wartość takiej nieruchomości będzie niższa. Jak widać, różnica jest duża. 

Nie powinno więc dziwić, że kwestia wprowadzenia podatku katastralnego jest odkładana w czasie. Najbliższa możliwa data przypada na 2020 rok, jednak czy tak się stanie? Więcej informacji na ten temat można znaleźć na https://www.nntfi.pl/finanse-po-godzinach/podatek-katastralny.