Elektrolity to niezbędne jony soli, związane z gospodarką wodną organizmu. Zlokalizowane są w krwi, osoczu i płynach tkankowych. Występują w postaci kationów dodatnich (potas, sód, wapń, magnez) i anionów ujemnych (fosforany, chlorki, siarczany, białczany, kwasy organiczne). Elektrolity są wsparciem dla układu krwionośnego, oddechowego, mięśniowego i nerwowego.

Jakie działanie mają elektrolity?

Elektrolity pełnią szereg funkcji w ludzkim organizmie. Są niezbędne do utrzymania prawidłowej kurczliwości mięśnia serca i mięśni szkieletowych. Wchłaniają i rozprowadzają wodę po organizmie, a także towarzyszą w procesie dotlenienia komórek przez regulowanie przepływu krwi. Dbają o serce, chroniąc przed jego uszkodzeniem i obniżając poziom cholesterolu. Mają pozytywny wpływ na krzepliwość krwi, regenerują żywe komórki i wspomagają produkcję kwasu solnego. Ponadto, mają działanie antystresowe, przeciwzapalne i przeciw anafilaktyczne. 

Elektrolity w przypadku sportowców

Elektrolity dostarczamy w dużych ilościach poprzez produkty spożywcze, więc stosunkowo rzadko spotyka się osoby nieaktywne fizycznie cierpiące na niedobór elektrolitów. Natomiast sportowcy są narażeni na znaczną utratę wody podczas treningów czy zawodów. Podczas wysiłku fizycznego obrót wody w organizmie zwiększa się, co powoduje mocne pocenie. Ten proces ma za zadanie odprowadzić ciepło, które wytworzone zostało przez mięśnie. Pot składa się z wody i właśnie elektrolitów, więc podczas treningu tracimy znaczne ilości sodu, chloru, potasu, magnezu i wapnia. Odpowiednia ilość elektrolitów ma wpływ na wydolność organizmu, ich niedobór powoduje zmęczenie, spadki siły, co ma wpływ na efektywność ćwiczeń. Zbyt intensywny wysiłek może czasem doprowadzić także do zaburzeń wzroku czy nawet omdleń. Dlatego tak istotne jest nawadnianie organizmu podczas treningów wodą i elektrolitami. Sportowcy i osoby aktywne fizycznie powinny pamięć o odpowiednim nawodnieniu przed, w trakcie i po ćwiczeniach fizycznych, co przedłoży się na efektywność. 

Badania na poziom elektrolitów

Aby skontrolować poziom elektrolitów w organizmie, należy wykonać jonogram. Powodem wykonania takiego badania mogą być:

  • pojawiające się obrzęki, 

  • drżenie i skurcze mięśni, 

  • zaparcia, 

  • biegunki, 

  • bóle głowy,

  • nudności,

  • zmęczenie i osłabienie,

  • rozdrażnienie,

  • problemy z ciśnieniem krwi,

  • nieregularna praca serca. 

Badanie to określa, czy wystąpiło zaburzenie równowagi wodno-elektrolitowej.

Niedobór elektrolitów u dzieci

Jedną z najbardziej narażonych na odwodnienie grup są dzieci. Duża aktywność fizyczna, ale także wymioty, biegunki czy gorączka często są czynnikami odpowiedzialnymi za niedobór elektrolitów. Możemy go poznać po ciągłym pragnieniu, małej ilości oddawanego moczu, senności, omdleniach, natomiast w przypadku niemowląt - po zapadniętym ciemiączku. Z tego względu warto zaopatrzyć domową apteczkę w zestaw elektrolitów, które w nagłych sytuacjach wspomogą organizm zarówno dziecka, jak i dorosłego.