Szczepić czy nie szczepić? Takie pytania zadaje sobie spora część rodziców. Niektórzy zdecydowanie odpowiadają „nie” i rezygnują nawet z obowiązkowych szczepień. Rośnie liczba rodziców, którzy nie godzą się na szczepienia swoich pociech. Obecnie ponad 450 dzieci w powiecie ostrowskim nie ma obowiązkowych szczepień.

Najczęstszą przyczyną rezygnacji z obowiązkowych szczepień są względy ideologiczne i przekonanie, że szczepionki zamiast chronić przyczyniają się do wielu schorzeń, m.in. autyzmu. Działanie szczepionek polega na wprowadzeniu do organizmu odpowiednio przygotowanej substancji pochodzącej z określonego, najczęściej patogennego mikroorganizmu, np. bakterii lub wirusa w celu wytworzenia sztucznej odporności. Odporność ta powstaje dzięki temu, że mobilizuje się układ odpornościowy, który zaczyna wytwarzać określone przeciwciała.

Liczba nieszczepionych dzieci rośnie z roku na rok. Pod koniec 2018 roku wynosiła ona 395 dzieci, obecnie jest to ponad 450 dzieci. 


W Polsce listę szczepień ustala pediatryczna lista ekspertów. Ustala ona, jakie szczepienia i w jakim okresie życia powinny zostać podane, a następnie przekazuje listę do właściwego ministerstwa. W niektórych krajach, np. w Skandynawii podaje się mniej szczepionek i dopiero rozpoczynając od 4 miesiąca życia, co znacznie zwiększa ich bezpieczeństwo. Większe bezpieczeństwo potwierdzają dane dotyczące umieralności noworodków. Umieralność noworodków w tych krajach jest o połowę niższa niż w Polsce i wynosi 3,5 zgonów na 1000 dzieci, podczas gdy w naszym kraju sięga 7, a w USA przekracza 7. Jedną z najbardziej niebezpiecznych jest szczepionka przeciwko żółtaczce typu B, którą podaje się niekiedy już w dwie godziny po urodzeniu.

Niektóre przedszkola nie przyjmują maluchów bez obowiązkowych szczepień. Według Głównego Inspektoratu Weterynarii rodzice najbardziej unikają szczepień swoich dzieci na WZA typu B, przeciwko śwince, różyczce i odrze. 

Epidemiolodzy przypominają, że zaszczepienie dziecka to nie tylko jego ochrona, ale również maluchów z jego otoczenia. Dlatego są także tacy rodzice, którzy korzystają nie tylko ze szczepień obowiązkowych, ale i dodatkowych.

Obecnie w skali roku ostrowski sanepid notuje nawet kilkadziesiąt przypadków zachorowań na krztusiec, gruźlicę czy odrę.

"Te spotkania kończą się bardzo ciężkimi zachorowaniami, powikłaniami, a nawet (niestety!) zgonami. W związku z tym nie tędy droga. Prawidłowa droga wiedzie do szczepień, które są całkowicie bezpieczne, a nie poprzez niebezpieczny kontakt z tak zwanym dzikim wirusem."- powiedział Andrzej Biliński dyrektor ostrowskiego Sanepidu. 

Za brak szczepień grozi grzywna, którą na wniosek sanepidu nakłada wojewoda.

Garść informacji na temat szczepień: 

Szczepienia obowiązkowe i zalecane

Szczepienia mają dwa główne cele:

  1. zapewnić maksymalną ochronę przed zachorowaniem na groźne choroby zakaźne,
  2. wyeliminować występowanie poszczególnych chorób zakaźnych w społeczeństwie.

Szczepienia obowiązkowe

Do szczepień obowiązkowych zaliczamy szczepienia przeciwko:

  • gruźlicy,
  • zakażeniom pneumokokowym,
  • błonicy,
  • krztuścowi,
  • polio (poliomyelitis),
  • odrze,
  • śwince,
  • różyczce,
  • tężcowi,
  • wirusowemu zapaleniu wątroby typu B,
  • zakażeniom przeciwko Haemophilus influenzae typu B.

Osoby z grup podwyższonego ryzyka są szczepione również przeciwko: ospie wietrznej, błonicy, tężcowi i wściekliźnie.

Czy za szczepienie obowiązkowe trzeba płacić

Szczepienia obowiązkowe są bezpłatne. Jeśli jednak zdecydujesz, że chcesz zaszczepić siebie lub swoje dziecko inną szczepionką, niż ta, którą kupił minister zdrowia, musisz za nią zapłacić.

Kiedy wykonać szczepienia obowiązkowe

  1. Pierwsze szczepienia przeciwko gruźlicy oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B dziecko otrzymuje już w szpitalu, w pierwszych dobach swojego życia.
  2. Kolejne szczepienia (przeciwko pneumokokom, błonicy, tężcowi, krztuścowi, WZW typu B, Hemophilus influenzea typ b i ewentualnie szczepienia z grupy zalecanych), które należy wykonać w 6 – 8 tygodniu życia dziecka, wykonuje wybrany przez rodziców lekarz w przychodni podstawowej opieki zdrowotnej.

Kogo dotyczą szczepienia obowiązkowe

W Polsce szczepienia obowiązkowe realizowane są według kalendarza szczepień u:

  • dzieci i młodzieży do 19 roku życia,
  • osób szczególnie narażonych na zachorowanie, czyli studentów uczelni medycznych, pracowników ochrony zdrowia, pracowników służb weterynaryjnych.

W jaki sposób działają szczepienia

Jeżeli szczepi się duża liczba osób z danej populacji (powyżej 90%) można zahamować rozprzestrzenianie się drobnoustrojów, które wywołują choroby zakaźne. Zapewnia to ochronę nie tylko zaszczepionym, ale też osobom, które z przyczyn zdrowotnych (np. chorujących na nowotwory) nie zostały zaszczepione.

Czy można zaszczepić chore dziecko

Nie, jeśli dziecko zachoruje, wówczas nie jest szczepione. W takim przypadku termin szczepień ustala lekarz.

W sytuacjach, gdy stan zdrowia dziecka uniemożliwia zaszczepienie w określonym czasie, lekarz ustala indywidualny kalendarz szczepień.

Kto odpowiada za zaszczepienie dzieci

Za szczepienia obowiązkowe u dziecka odpowiadają jego rodzice oraz lekarz rodzinny.

Podczas pierwszej wizyty w przychodni poproś lekarza rodzinnego, aby omówił z tobą kalendarz szczepień, a gdy jest taka potrzeba – dopasował o do indywidualnych potrzeb twojego dziecka.

Uwaga: Jeśli nie zaszczepisz zdrowego dziecka, dopuszczasz się zaniedbania i narażasz je na zachorowanie oraz ewentualne powikłania choroby zakaźnej.

Pamiętaj! Przed szczepieniem lekarz musi przebadać dziecko i uznać, czy nadaje się do szczepienia.