Rak wątroby (ang. hepatocellular carcinoma, HCC) należy do złośliwych nowotworów mających trudy przebieg. Początkowo rozwija się bezobjawowo, dlatego niełatwo ją diagnozować na wczesnych etapach rozwoju.

Czym jest rak wątroby?

Rak wątroby jest jednym z tych nowotworów, które nie rokują dobrze. Wątroba to narząd, który zdolny do samodzielnej regeneracji, dlatego też nawet przy dużych uszkodzeniach nadal pełni swoją funkcję. Z tego powodu zmiany nowotworowe w obrębie wątroby nie dają o sobie znać żadnymi specyficznymi objawami nawet przez dłuższy czas. Najczęściej rak wątroby powstaje u osób z marskością tego narządu, a także przy infekcji wirusami typu B i C. Jedną z przyczyn powstawania tego nowotworu jest również nadmierne spożywanie alkoholu, pierwotna marskość żółciowa lub hemochromatoza.

Objawy raka wątroby

Symptomy raka wątroby pojawiają się dopiero na jego zaawansowanym etapie. Chory może zauważyć u siebie ogólne wyniszczenie organizmu. Traci na wadze, co związane jest z utratą apetytu. Odczuwa on także permanentną sytość, nudności i bóle brzucha. W jamie otrzewnej dochodzi do nadmiernego gromadzenia się płynu, co powoduje wodobrzusze. Z czasem rozwija się również żółtaczka – zabarwieniu ulega nie tylko skóra, ale i białka oczu. Temperatura ciała jest lekko podwyższona. Chory może też skarżyć się na męczliwość mięśni oraz osłabienie kończyn dolnych. Jeśli rak wątroby związany jest z innymi chorobami, takimi jak marskość, symptomami dodatkowymi mogą być: zaburzenia krzepnięcia krwi, nadciśnienie czy hipoalbuminemia (obniżona ilość albuminy w osoczu krwi). W jaki sposób diagnozuje się nowotwór wątroby? Pierwsza wizyta u lekarza zakłada badania podmiotowe, czyli wywiad lekarski. Na podstawie rozmowy z pacjentem i opisu objawów medyk zleca wykonanie szczegółowych badań przedmiotowych. Najpowszechniejszymi metodami służącymi rozpoznaniu raka wątroby są: badanie ultrasonograficzne (USG), spiralna tomografia komputerowa, badanie stężenia AFP (alfa-fetoproteiny), biopsja cienkoigłowa, rezonans magnetyczny jamy brzusznej oraz pozytonowa tomografia emisyjna (PET).

Leczenie raka wątroby

Leczenie raka wątroby dobierane jest indywidualnie do pacjenta, w zależności od jego stanu zdrowia, wieku oraz chorób towarzyszących. Pod uwagę bierze się również wielkość guza i jego dokładną lokalizację. Szansę na wyleczenie daje jedynie zabieg chirurgiczny lub przeszczep. Niestety, jedynie 30% pacjentów ze zdiagnozowanym nowotworem wątroby kwalifikuje się do zabiegu chirurgicznego.

Wycięcie wątroby daje 25% szans na przeżycie kolejnych 5 lat. W przypadku przeszczepu organu prawdopodobieństwo przeżycia połowy dekady jest znacznie wyższe (około 80%). Z gorszym rokowaniem muszą liczyć się pacjenci, u których guz wątroby jest większy niż 2 cm. Radykalne usunięcie wątroby związane jest z wycięciem 80% całego organu wraz z węzłami chłonnymi więzadła wątrobowo-dwunastniczego.

Inną możliwością leczenia jest chemioterapia dożylna, którą łączy się czasem z zabiegiem zamykania naczyń zaopatrujących guz. Degenerację komórek nowotworowych wątroby powoduje także przezskórne wstrzyknięcie do guza alkoholu.

Leczenie paliatywne, które opóźnia postęp nowotworu, wykorzystuje m.in. zabiegi termoablacyjne (krioterapię lub hipertermię). Bazują one na właściwościach wysokiej częstotliwości prądów (RFA). U pacjentów z zaawansowanym stadium nowotworu wątroby podaje się środki polepszające komfort życia, np. leki przeciwbólowe. Obecnie trwają badania kliniczne nad zastosowaniem nowych rozwiązań biotechnologii i leków biologicznych, np. temsirolimus, bewacizumab czy też sunitinib.

Jak zapobiegać rozwojowi raka wątroby? Chorzy z marskością wątroby powinni być pod stałą opieką lekarza i regularnie monitorować kondycję tego narządu. Dlatego też co pół roku należy u nich wykonywać badanie USG i oznaczyć poziom AFP.